De jaarlijkse graadmeter voor populaire spellen staat weer zwart-op-wit. De bezoekers van de website Spellengek hebben hun jaarlijkse lijstjes ingeleverd. “Wat vooral opvalt is dat er helemaal geen nieuwe titels in de top 10 staan, in vergelijking met het jaar ervoor”, zegt Spellengek Peter Hein.
Speloptafel sprak uitgebreid met Peter Hein over de uitslag van de Spellengek Top 100 van dit jaar. Die is terug te luistere in aflevering 113. Die vind je hier.
Het begint wel een beetje eentonig te worden. Want voor het zevende jaar op rij staat het vogel-verzamel-spel Wingspan van 999 Games weer bovenaan. “Het verschil met de nummer twee, Ark Nova, is nog steeds heel groot. Het is wel enigszins vergelijkbaar met vorig jaar”, geeft Peter Hein aan.
“Het zegt iets over de status van Wingspan. Het heeft inmiddels echt de sprong gemaakt naar Klassieker. We hadden al een rijtje met spellen als Catan, Ticket to Ride en Carcassonne. Wingspan is net wat complexer dan de drie, maar we zijn als bordspelers ook weer twintig jaar verder en we kunnen wat meer complexiteit aan. En dan is Wingspan een prima opstapje.”
De top 10 van de Spellengek top 100
- Wingspan (-)
- Ark Nova (-)
- Forest Shuffle (+2)
- Castles of Burgundy
- Zoektocht naar El Dorado (+2)
- Cascadia (-2)
- Terraforming Mars (-1)
- Azul (-)
- Everdell (-)
- Harmonies (-)
Stabiel
Volgens de statistieken van Peter Hein staat Ark Nova heel vast op de tweede plek, maar daarna zijn de verschillen niet zo heel groot. “Er zijn veel spellen die knokken om de derde plek”, gaat hij verder. “Sommige spellen gaan twee plekken omhoog of twee omlaag, maar daar houdt het wel mee op. Het is allemaal redelijk constant en stabiel.”
Wat daarvan de oorzaak is, dat is gissen. “Het kan natuurlijk zijn dat er niet zo heel veel topspellen zijn verschenen het afgelopen jaar. Aan de andere kant zijn er heel veel nieuwe binnenkomers uit 2024 en dat is vrij recent. Het zegt mogelijk ook iets van de kwaliteit van de spellen die nu in de top 10 staan.”
Want waar de bordspellenwereld nog wel eens het verwijt krijgt dat het alleen maar achter de nieuwste titels aan loopt, is dat aan de Spellengek top 100 niet te zien. Wingspan staat inmiddels acht jaar in de lijst, Terraforming Mars tien jaar en Castles of Burgundy zelfs vijftien jaar.
“En als je verder op de lijst gaat kijken, dan zie je er meer evergreens bij als Lost Cities, Bohnanza en Take Five”, stelt Peter Hein.

Stijgers en nieuwkomers
Onder de opmerkelijke stijgers op de lijst zijn onder meer SETI: De zoektocht naar buitenaardse Intelligentie, Lord of the Rings: Duel for Mddle-Earth en Leven in de Amazone. “En ik vind het ook wel leuk dat Faraway het zo ontzettend goed doet”, lacht Peter Hein. “Het is eigenlijk een simpel en kort spelletje, maar niemand die het voor het eerst speelt, begrijpt de context. Dan leg je het uit en gaat het toch mis met het omgekeerd scoren. Dus dan gaat het mis, maar men is meteen geïntrigeerd. En dan vind ik het toch wel leuk dat zo’n apart spel daar zo ontzettend populair is.”
Van SETI werd stilletje uitgegaan dat het een plekje in de top 10 zou halen. Peter Hein: “Maar misschien is dat volgend jaar wel het geval. Als je het spel vergelijkt met Ark Nova dan zitten er wel verschillen in. Met alles wat ik erover lees, lijkt SETI toch beter tot zijn recht te komen met meer spelers, terwijl Ark Nova toch het beste is met minder spelers. En dat zijn de spellen die makkelijker op tafel komen. En heel veel mensen vinden dieren gewoon leuker dan de ruimte. Dat is ook iets dat Ark Nova voor heeft op SETI.”
Onder de nieuwelingen vinden we dit jaar onder andere Bomb Busters, Castle Combo en Endeavor: Diepzee. “Over Endeavor: Diepzee zei onlangs iemand dat het zo’n ‘charmant’ spel is. Dat vind ik wel een adequate omschrijving. Je bent lekker bezig en ook al je niet wint, dan heb je toch weer een stukje oceaan ontdekt en gezien tot hoe ver je kan komen.”
Wat verder naar beneden op de lijst staat het jongere broertje of zusje van Wingspan, Finspan. “Dat is niet echt een verrassing dat die ook de lijst heeft gehaald”, stelt Peter Hein. “Vorig jaar was het spel net uit toen de top 100 kwam. Dus toen was het nog niet bekend genoeg, maar de mensen die het speelden waren heel positief. En het gaat over echte vissen. Dat vinden mensen een stuk leuker dan niet bestaande draken, zoals bij Wyrmspan. Het is vrij toegankelijk en heeft de stamboom mee. Dan is het bijna gegarandeerd dat je in de top 100 komt.”
Stemmers
Vorig jaar kende de verkiezing een forse stijging van het aantal stemmers, mede door het stemsysteem op de website van Spellengek. Dit jaar is het aantal uitgebrachte stemmen nagenoeg gelijk gebleven.
Maar dat komt volgens Peter Hein waarschijnlijk ook doordat er opnieuw prijzen verloot worden onder de mensen die meedoen.
Volgend jaar is de twintigste editie van de Spellengek top 100. “Vorig jaar was al een bijzondere editie”, legt Peter Hein uit. “omdat we toen als website 25 jaar bestonden. Ja, het is een mooi rond getal. Ik weet nog niet of ik er wat mee ga doen, maar hij gaat er in ieder geval komen.”
