Flatiron (999 Games) – Ontwerper: Isra C. en Shei S. – Illustraties: Weberson Santiago – Spelers: 1 – 2 – Speeltijd: 45 minuten – Leeftijd: 12+ – Nederlands: ja
Bouw mee aan een iconische wolkenkrabber! In Flatiron kruip je in de huid van één van de twee architecten die werken aan het beroemde Flatiron Building. Dit historische gebouw, oorspronkelijk het Fuller Building genaamd, staat sinds 1902 in New York en telt 22 verdiepingen.
Dankzij de opvallende driehoekige vorm – die doet denken aan een ouderwets strijkijzer – kreeg het zijn iconische naam. Het staat op de kruising van Fifth Avenue, 22nd Street, 23rd Street en Broadway en vormt het thematische hart van dit tweespelersduel.
Het bordspel Flatiron werd ook besproken in aflevering 103 van de Speloptafel-podcast door Carla, die samen met Simone het spel speelde. Aflevering 103 vind je hier.
Doel: Als architect probeer je zoveel mogelijk bij te dragen aan de bouw van het Flatiron-gebouw. Gedurende het spel verzamel je punten via verschillende acties. Aan het einde leveren ook wetkaarten en een positieve reputatie extra punten op.
Mechanismen: tableau building en worker placement
Werkwijze: Elke beurt verplaats je je architect naar een straat of naar City Hall om daar een actie uit te voeren. Je kunt een straatkaart kopen om je tableau uit te breiden, of een straat activeren en vervolgens van boven naar beneden alle kaarten in die straat uitvoeren. Zo verdien je geld, scoor je punten of draag je bij aan de bouw van het gebouw.
Elke kaart bestaat uit twee helften. Door de kaart boven- of onderaan een straat te schuiven, bepaal je welke helft actief wordt. Eenmaal geplaatst mag een kaart niet meer verplaatst worden. Per straat heb je ruimte voor maximaal drie kaarten, wat het plannen steeds uitdagender maakt naarmate je tableau voller raakt.
Componenten: Het speelmateriaal is van hoge kwaliteit: stevige kartonnen etages en houten pilaren zorgen ervoor dat het gebouw echt vorm krijgt op tafel. Het artwork heeft een duidelijke vintage uitstraling. Dat is misschien even wennen, maar sluit thematisch perfect aan bij het New York van begin twintigste eeuw.
Interactie: In principe mogen beide architecten niet op dezelfde locatie staan, al zijn er uitzonderingen waardoor dat tijdelijk toch kan. Daardoor kun je elkaar blokkeren – soms bewust, maar vaak ook per ongeluk.
Daarnaast hebben je keuzes vrijwel altijd invloed op de ander. Koop jij net die ene kaart? Of bouw jij de laatste pilaar die nodig is om een verdieping mogelijk te maken? Tegelijkertijd ligt je focus vooral op het optimaliseren van je eigen tableau en het efficiënt opbouwen van je motor.
Oordeel: Flatiron is een spannend tweespelersspel waarin je daadwerkelijk samen een wolkenkrabber op tafel laat verrijzen. Hoewel je niet letterlijk alle 22 verdiepingen stapelt, ontstaat er gedurende het spel een indrukwekkend bouwwerk.
Er zijn bovendien meer etages beschikbaar dan je in één potje gebruikt, en ook niet alle spelersborden en wetkaarten komen elke keer in het spel. Dat vergroot de herspeelbaarheid aanzienlijk. Het bouwen voelt daarbij zeker niet als een gimmick, maar als een essentieel en bevredigend onderdeel van het spel.
Doordat je je architect elke beurt moet verplaatsen, zijn je opties beperkt en is vooruit plannen cruciaal. Het maximum van drie kaarten per straat zorgt ervoor dat je keuzes gaandeweg schaarser worden. In het begin wil je vooral geld genereren om kaarten te kopen en je motor op gang te brengen. Later draait het om timing: wanneer activeer je welke straat om optimaal te bouwen en punten te scoren?
Een verdieping bouwen levert bijvoorbeeld zes punten op, maar vereist drie pilaren én voldoende geld. Bovendien moet je precies de juiste straat activeren om de bouwactie uit te kunnen voeren.
In plaats van een kaart voor je motor kun je ook een wetkaart aanschaffen in City Hall. Deze scoren pas aan het einde van het spel. Ze nemen echter wel een van de drie plekken in beslag en je mag er maximaal één per straat hebben.
Daarnaast hebben alle kaarten een positieve of negatieve reputatie. Eindigt een straat in de min, dan kost dat je punten; alleen een positieve reputatie levert iets op. Interessant is dat sterke kaarten vaak gepaard gaan met negatieve reputatie, waardoor je voortdurend moet afwegen wat je belangrijker vindt.
Speel je graag met twee spelers – of solo, want er is ook een uitdagende solovariant – en hou je van tactisch plannen en strategische keuzes, dan is Flatiron absoluut het overwegen waard.
Minder sterk is de iconografie; die kan in het begin wat onduidelijk zijn. Een overzicht per speler (bijvoorbeeld via BoardGameGeek) is geen overbodige luxe en voorkomt veel bladeren in de regels. Daarnaast kan het spel, ondanks een speelduur van ongeveer 45 minuten, soms wat traag aanvoelen.
Let ook goed op waar je de architecten plaatst: naarmate het gebouw hoger wordt, kan het zicht op de straten en kaarten deels geblokkeerd raken, waardoor je soms pas laat ziet dat een locatie al bezet is.
