Frysk (Kapstok Productions) – Ontwerper: Arjan van Houwelingen en Robert Brouwer – Illustraties: Emma Wilson – Spelers: 1 – 6 – Speeltijd: 40 – 60 minuten – Leeftijd: 8+ – Nederlands: ja
Pak je fierljepstok er maar bij, want we gaan vandaag aan de slag in Friesland! In Frysk probeer jij stukje bij beetje jouw eigen Friese landschap op te bouwen. Door slim tegels te plaatsen en goed gebruik te maken van de verschillende acties verzamel jij aan het einde van het spel de meeste punten. Lukt jou dat het best, dan mag jij jezelf de winnaar noemen.
Doel: Bouw een raster van 4 bij 4 tegels en scoor aan het einde van het spel zoveel mogelijk punten door kleuren, gebouwen en waterwegen slim met elkaar te combineren.
Mechanismen: Tile placement, patroonvorming, tableau building en open drafting
Werkwijze: Aan het einde van het spel heb je een raster van zestien tegels voor je liggen. Je begint met vier tegels waarop nog niet ontgonnen Friese grond staat. Deze mag je neerleggen zoals jij wilt, zolang ze elkaar horizontaal of verticaal raken. Vanaf dat moment ga je jouw landschap steeds verder uitbreiden.
Tijdens het spel ligt er een marktaanbod met vijf combinaties van een tegel en een actiekaart. Kies je een combinatie, dan voeg je de tegel toe aan jouw raster en voer je direct de actie van de kaart uit. De actie die je het vaakst tegenkomt is het ontginnen van de Friese grond, zodat je daar later gebouwen op kunt plaatsen. Deze gebouwen leveren weer extra punten op en zorgen ervoor dat je tijdens het spel leuke afwegingen moet maken.
Ook kom je kaarten tegen met een fierljepper erop. Hiermee ontvang je direct vier waterwegen. Deze waterwegen vormen de valuta binnen het spel, maar zijn daarnaast ook belangrijk om Friese meren met elkaar te verbinden. Dat levert niet alleen extra punten op, maar geeft het spel ook net wat meer diepgang. In de voorganger Grunn zat dit systeem nog niet. Het is een leuke toevoeging die Frysk net weer iets anders laat spelen.
Componenten: De tegels zijn duidelijk vormgegeven en laten goed zien wat hun functie is. Ook de player aid verdient een compliment. Hierop staat overzichtelijk uitgelegd hoe alle verschillende kleuren punten opleveren. Daardoor hoef je tijdens het spel nauwelijks iets op te zoeken en blijft het tempo er lekker in.
Wat Frysk vooral bijzonder maakt, is wat er buiten de doos gebeurt. In verschillende Friese musea kun je namelijk speciale scenariokaarten verzamelen. Op de ene kant staat informatie over het museum waar je de kaart hebt gevonden, terwijl de andere kant een nieuwe spelregel of variant toevoegt. De kaarten zijn bovendien voorzien van verschillende kleuren. Verzamel je meerdere kaarten met dezelfde kleur, dan kun je deze combineren en zo weer een nieuwe spelervaring creëren. Dat maakt een bezoek aan Friesland voor liefhebbers van het spel extra leuk.
Interactie: De interactie zit vooral in het marktaanbod. Tegels en actiekaarten die jij graag wilt hebben, kunnen zomaar voor je neus worden weggepakt. Hierdoor blijf je goed opletten wat je tegenstanders doen en moet je soms jouw eigen planning aanpassen.
Oordeel: Frysk is een toegankelijk puzzelspel waarin je iedere beurt weer probeert de beste combinatie van tegel en actiekaart te vinden. De regels zijn snel uitgelegd, maar door de verschillende manieren waarop je punten kunt verdienen, blijft er genoeg te ontdekken.
De toevoeging van de waterwegen geeft het spel meer mogelijkheden dan zijn voorganger Grunn en zorgt ervoor dat je tijdens het spel regelmatig interessante keuzes moet maken. De scenariokaarten uit de Friese musea maken Frysk daarnaast echt uniek. Het is een origineel idee dat niet alleen voor extra variatie zorgt, maar ook uitnodigt om op pad te gaan en nieuwe spelvarianten te verzamelen.
Ben je op zoek naar een toegankelijk tegellegspel met voldoende variatie en een bijzonder concept buiten de doos, dan is Frysk wat mij betreft absoluut het proberen waard.
Vader van twee kinderen in het midden van het land. Heeft misschien de meeste ‘main-stream-voorkeur’ van de reviewers van Speloptafel, maar heeft ook zijn eerste stapjes gezet in de TCG-wereld met Star Wars: Unlimited.
