Luthier (Paverson Games) – Ontwerper: Dave Beck, Abe Burson – Illustraties: Vincent Dutrait, Guillaume Tavernier – Spelers: 1 – 4 – Speeltijd: 90 – 150 minuten – Leeftijd: 14+ – Nederlands: nee
Met Distilled maakte uitgever Paverson Games een knaller van een entree op de internationale spellenmarkt. Maakt Luthier als tweede titel net zo’n indruk?
Doel: In Luthier ga je aan de slag als instrumentenmaker. Verzamel genoeg grondstoffen om instrumenten te maken, zorg dat ze een goede plek krijgen in een orkest en maak optimaal gebruik van rijke weldoeners.
Mechanismen: Worker-placement
Werkwijze: In Luthier speel je een familie van instrumentenmakers. Centraal in het spel staan meerdere werkers, die worden weergegeven met schijven, met daarop een waarde.
Die werkers kan je aan de slag laten gaan op verschillende plekken. Zo zijn er vijf plekken op het centrale bord, waar je ontwerpen voor instrumenten kunt scoren, reparatie-opdrachten kunt vervullen of optredens kunt geven.
Een groot deel van je inkomsten krijg je van weldoeners. Zij zijn maar al te welwillig om je te sponsoren met geld of met grondstoffen. Maar daar moet wel wat tegenover staan. Zo willen ze dat je bepaalde instrumenten maakt, repareert of zorgt voor een optreden in hun favoriete muzieksoort. Als je daar niet in slaagt, dan vertrekken ze en dat levert forse minpunten op.
Je kunt je werkers ook inzetten op je eigen spelersbord. Daar zijn twee plekken, want het bouwen van een instrument doe je niet zomaar. Eerst moet het ruw opgebouwd worden en daarna verfijnd.
Grondstoffen kan je verkrijgen op de markt of als alternatieve actie op een van de plekken op het centrale bord.
De waarde van de werker die je neerzet, geeft vooral de spelersvolgorde aan. Maar bij een bepaalde waarde leveren de werkers ook nog een bonus op. Die kan variëren van een korting tot aan extra grondstoffen.
Als een instrument af is, dan krijgt het een plek in het orkest, op het centrale bord. Een instrument levert een ‘first chair’ op, met bijbehorende bonus. Aan het einde van het spel levert het aantal ‘first chairs’ ook nog een zeer aanzienlijke puntenbonus op.
Dit artikel gaat verder onder deze advertentie:
Componenten: Net als Distilled komt Luthier weer met alle luxe die de hedendaagse verwende bordspelliefhebber helemaal gelukkig maakt. Denk aan opbergbakjes die samen een viool vormen.
Verder komt het spel met tal van mooie onderdelen, kaarten met artwork van Vincent Dutrait, metalen munten (in sommige edities) of zelfs miniatuur-instrumetnen (in de allerduurste versie).
Het meest opvallende is echter de compleet overbodige extreem grote dirigeerstok (baton) voor de startspeler. En die stok (van karton) is echt tegen de 30 centimeter groot.
Natuurlijk is het een topkwaliteit en krijg je absoluut waar voor je geld. Maar aan de andere kant heb je af en toe wel het idee van ‘is dit niet een beetje teveel’.
Interactie: Het spel sprankelt met interactie. Door het kleine aantal plekken waar je je werkers neer kunt zetten, ontkom je er niet aan dat mensen op dezelfde plek werkers gaan inzetten. De waarde van de werker zorgt ervoor dat je eerder aan de slag kunt.
Het risico dat iemand daardoor iets voor je neus wegkaapt is zeer aanzienlijk. Dus dan speel je daar ook op in. Maar het kan ook betekenen dat je je beste werker inzet, tegenover een werkenr met een waarde van ‘1’. Er zit dus ook een inschattingsonderdeel bij.
Daar speelt ook nog een rol bij dat je bij het deel rondom het orkest ook nog een soort meerderhedenspel. Aanvankelijk is het een ‘wie het eerst komt, die het eest maalt’-principe, maar later kan je bepaalde anderen wegduwen van de ‘first chair’. Ook dat onderdeel geeft een extra dimensie aan het spel.
Dit artikel gaat verder onder deze advertentie:
Oordeel: Luthier heeft een behoorlijke indruk gemaakt; niet alleen qua componenten, maar ook qua spelmechanismen.
Het thema is origineel en past als een handschoen bij alle mechanismen die in het spel zijn verwerkt. Een instrument maak je niet zomaar, daar gaat veel tijd in zitten. De weldoeners zijn gul, maar ook aan hun geduld zitten grenzen.
Het spel heeft draait voornamelijk om planning. Zorg ervoor dat je op het juiste moment genoeg grondstoffen hebt om alles uit te voeren wat op je lijstje staat. Dat kan nog wel eens lastig zijn, want in spelersvolgorde mogen de spelers kiezen welke positie op het bord wordt afgehandeld. Dan kan het wel eens zo zijn dat iemand een locatie activeert, terwijl je daar nog niet klaar voor bent.
Het spel speelt bijzonder anders met twee spelers dan met vier spelers. Bij twee spelers zit je elkaar nog niet al te veel in de weg en kan ieder nog vooral zijn of haar eigen weg gaan. Bij meer spelers wordt het een stuk krapper, ook al is het aanbod groter (er zijn meer kaarten beschikbaar bij meer spelers). Het zorgt voor een andere soort planning, meer risico’s en (vooral) meer speeltijd. Denk al snel aan meer dan 2,5 uur.
Luthier is uitdagend, heeft een boeiend thema en biedt behoorlijk veel wat je bij de meeste ‘worker-placement’-spellen niet tegenkomt. Het spel biedt meerdere wegen richting de overwinning.
Alles bij elkaar is Luthier een spel dat misschien niet extreem veel nieuwe dingen laat zien, maar die wel in een prima manier met elkaar verbindt. De spanning is er (zeker met meer spelers), er vindt een stevige strijd plaats op meerdere vlakken en het blijft spannend tot het einde wie er uiteindelijk gewonnen heeft.
De eerste edities zijn inmiddels geleverd via kickstarter en zullen waarschijnlijk ook op Spiel verkrijgbaar zijn. In tegenstelling tot Distilled (Liberation Game Design) zal dit spel niet in het Nederlands uitkomen. Dat is spijtig, want Luthier is een geweldige titel
De variatie nodigt behoorlijk uit naar nog een nieuwe poging, ook al duurt een spel met vier spelers al snel richting de twee-en-een-half tot drie uur.
