March of the Ants – Evolved Edition (Weird City Games) – Ontwerper: Tim Eisner, Ryan Swisher – Illustraties: Lina Cossette, Ryan Swisher – Spelers: 1 – 5 – Speeltijd: 120 – 180 minuten – Leeftijd: 13+ – Nederlands: nee
In de natuur voeren mieren geen kleine schermutselingen, maar complete oorlogen: kolonies vallen elkaar massaal aan, stelen larven en verdedigen hun territorium tot de laatste werkster. Sommige soorten bouwen allianties, andere specialiseren zich in brute kracht of chemische oorlogsvoering.
Overleven draait om voedsel, status en aanpassingsvermogen — wie zich het slimst ontwikkelt, blijft bestaan. Het klinkt alsof mieren een ruig bestaan leiden. Uitstekend om een spel van te maken! Weet March of the Ants dit spanningsveld te vertalen naar de tafel? En hoe leuk is het eigenlijk om zelf zo’n meedogenloze mierenkolonie te leiden?
Doel: Iedere speler controleert een mierenkolonie die samenleeft met andere kolonies in hetzelfde nest. Vanuit de grote tunnel trekken de kolonies de weide wereld in om voedsel te vinden, eitjes te leggen, zich te ontwikkelen en elkaar, of een duizendpoot, te bevechten. Wie zijn miersoort het beste weet aan te passen aan de omgeving krijgt de meeste punten en wint het spel.
Mechanismen: Handbeheer, Variabele spelerkrachten, Kaarten met meerdere toepassingen, Actieselectie, Gebiedsverplaatsing, 4X (verkennen, uitbreiden, exploiteren, vernietigen)
Werkwijze: Het spel duurt vier rondes — vier seizoenen — en elke ronde kent een actiefase, vechtfase, voedselfase en slaapfase. De actiefase vormt het hart van het spel. Spelers kiezen of ze een terrein ontdekken – waar ze grondstoffen kunnen vinden, een kaart spelen – waarmee ze hun miersoort ontwikkelen of eenmalige toffe gebeurtenissen laten plaatsvinden, mieren verplaatsen over het territorium, nieuwe kaarten trekken of rusten. Na iedere actie mogen je directe buren een reactie uitvoeren. Dit zijn acties die wat zwakker zijn dan de hoofdactie en ervoor zorgen dat iedereen betrokken blijft bij het spel. Een bekend mechanisme voor mensen die Earth kennen.
Rusten is een interessante keuze. Het kan noodzaak zijn, maar ook een manier om anderen de wind uit de zeilen te nemen en de ronde richting de vechtfase te duwen. Als je namelijk een rustactie neemt en je daarna weer aan de beurt komt, dan neem je weer een rustactie. Als er in totaal vier rustacties zijn genomen stopt de actiefase.
In de vechtfase kijk je wanneer meerdere spelers op dezelfde locatie staan. Is dat zo dan wordt er gevochten. Hiervoor ga je eerst ieder zijn sterkte bepalen en vervolgens vallen de klappen. Je sterkte hangt af van het aantal mieren dat aanwezig is op de locatie én van hoeveel evolutiekaarten je hebt gespeeld als kop van jouw mierensoort. Spelers mogen tijdens gevechten nog kaarten inzetten om hun sterkte te verhogen. Winst levert punten en controle over het gebied op, wat betekent dat je vaak ook meer grondstoffen krijgt.
In de voedselfase pak je alle grondstoffen van de plekken waar je mieren zijn gekomen. Grondstoffen zijn voedsel, larven, nieuwe kaarten en punten. En nadat je alles hebt opgehaald geef je je mieren eten. Althans, als je ze kan voeden, anders krijg je strafpunten en sterven je mieren.
De slaapfase is de voorbereiding op de volgende ronde en je scoort wat punten als je doel kaarten hebt gespeeld.
De eerste ronde draait vooral om opbouwen en verkennen. Daarna vertakt het spel zich snel. De miersoorten ontwikkelen zich zichtbaar anders en daarmee verandert de strategie van iedere speler.
Componenten: March of the ants: evolved edition heeft een nieuw laagje verf gekregen, maar dat is niet het enige. Het is een prachtige productie. Vooral het spelersbord waar je de kaarten oplegt om je mier te ontwikkelen zijn prachtig.
Je kunt kaarten spelen op de kop, het middenstuk en de achterkant van de mier. Met het spelen van de kaart ontwikkel je dat stuk van het lijf. Met iedere kaart die uniek artwork heeft levert dat een heel tof beeld op waar je de miersoort zich letterlijk ziet ontwikkelen.
Het thema van rivaliserende kolonies komt mede hierdoor goed over. Iedere speler heeft een eigen doosje met mieren. Het papieren opbergsysteem is eenvoudig, praktisch en duurzaam. Hadden maar meer spellen dat. De mieren en duizendpoten zijn van hout en vrij gedetailleerd, zeker gezien het prijspunt.
Iconografie en teksten zijn doorgaans duidelijk. Af en toe het regelboek raadplegen hoort erbij, maar het stoort niet structureel.
Interactie: Interactie is een wezenlijk onderdeel van het spel. In de eerste ronde kan het nog relatief rustig zijn, maar daarna ontstaan er regelmatig invallen in gebieden met gevechten tot gevolg. Spelers kiezen zelf hoe agressief ze opereren door andere kolonies op te zoeken.
Met twee spelers is het mogelijk elkaar te ontwijken. Met vier spelers ontstaat een gezonde hoeveelheid gevechten. In grotere bezetting komt MArch of the ants hierdoor het beste tot zijn recht.Wie slim positioneert, kan soms buiten schot blijven.
Maar wie uitloopt in punten, wordt vanzelf opgezocht. Het spel creëert een dynamisch, tactisch krachtenveld waarbij je goed in de gaten moet houden wat je tegenstanders van plan zijn. Let voor op hoeveel kaarten ze in hun handen hebben, want daar kunnen nare verrassingen uitkomen. Sommige kaarten laten je bijvoorbeeld duizendpoten in eens oppoppen, andere kaarten zorgen ervoor dat er in de actiefase al gevochten wordt.
Voor degene die Inis kennen voelen sommige gebeurtenissen zoals de Epic tale kaarten. Situationeel goed, maar dan moet je ze maar net houden en vinden.
Oordeel: March of the Ants is geschikt voor spelers die een volwaardige 4X-ervaring zoeken zonder een hele dag te investeren. Bovendien is het verfrissend dat dit eens niet gebeurd in de ruimte, maar in een uitstekend natuurthema. Alhoewel wormgaten ook hier een achterdeurtje naar jouw planeten, uh mierentunnel zijn. De speelduur van ongeveer 2,5 uur voelt relatief vlot voor wat het spel biedt. Daarmee is dit een meer volwaardige 4X-ervaring dan bijvoorbeeld Age of Galaxy, dat ik eerder recenseerde.
De kracht van dit spel zit in de combinatie van thematische integratie en mechanische scherpte. Evolutie is zichtbaar én functioneel. Kaarten voelen gebalanceerd. Voorlopers kunnen onder druk gezet worden. Het levert een tactisch schouwspel op waarin timing en inschatting centraal staan. Daarmee is het spel wel minder geschikt voor spelers die graag een puzzeltje hebben waar ze zelf de controle over willen hebben.
In een van mijn recente potjes stond ik achteraan in punten. Door slim gebruik te maken van mijn kaarten en goed in te schatten wat tegenstanders konden doen, won ik al mijn gevechten. Ik won het spel niet, maar hield er een zeer goed gevoel aan over, dat ik op het juiste moment een paar gigantische duizendpoten in de mierentunnel liet opdoemen. Dat typeert mijn ervaring tot noch toe: het spel beloont inzicht, planning en durf. En dat gaat ook wel eens mis, waardoor je met lege handen staat in een strijd, maar daarmee is de oorlog nog niet verloren.
Door de verschillende spelerskrachten, de omvangrijke kaartstapel en de variabele gebieden zit er veel herspeelbaarheid in. Tot nu toe ben ik in elk spel door de volledige stapel kaarten gegaan. Dat wijst op veel variatie en speelruimte.
March of the Ants weet daarmee overtuigend de dagelijkse beslommeringen van mieren naar de tafel te vertalen. En hoe leuk is het om zelf zo’n meedogenloze mierenkolonie te mogen leiden?! Verrassend leuk en dat maakt March of the ants voor mij een topper!
