De bordspellenwereld is in de afgelopen vijfentwintig jaar behoorlijk veranderd en dat geld ook voor de Nederlandse Spellenprijs. Niek Ederveen, die de laatste jaren voorzitter was van de vakjury, zag zijn prijs veranderen in een keurmerk voor het grote publiek. “Mensen die een sticker met ons logo op een doos zien staan, hebben dan gewoon een spel in handen waar ze vanuit kunnen gaan dat het goed is”, zegt hij met volle overtuiging.”
Speloptafel sprak uitgebreid met Niek Ederveen in aflevering 85. Die is hier terug te beluisteren. Foto’s: Henk Rolleman
Volgens Ederveen heeft de Nederlandse Spellenprijs een enorme professionaliseringslag ondergaan. De prijs veranderde van een publieksprijs in een juryprijs, met een vakjury bestaande uit vertegenwoordigers van meerdere onderdelen van de bordspellenindustrie.
“We hebben wel stappen gemaakt”, zegt Ederveen. “We zijn meer zichtbaar en uitgevers zijn tegenwoordig ook wel trots om ons logo op de doos te mogen plaatsen. Het geeft wel aan dat we als prijs relevant zijn.”
Niek Ederveen zit vijftien jaar in de jury van de Nederlandse Spellenprijs. Sinds 2019 is hij ook voorzitter van de jury. Daarnaast is hij hoofdredacteur van het bordspellentijdschrift Spel! dat vier keer per jaar uitkomt.
Veranderingen
In de vijftien jaar dat Ederveen deel uitmaakte van de jury zag hij ook de bordspellenwereld behoorlijk veranderen. Meer uitgevers en vooral ook meer titels. Maar ook het imago van bordspellen in het algemeen paste zich aan. “Je zag in het begin dat bordspellen toch wel een beetje als iets nerdachtigs werd gezien”, legt Ederveen uit. “En dat is langzamerhand wel een stuk veranderd. Je merkt dat het meer families zijn, een breder publiek.”
En dat zie je ook terug aan de spellen. Die duren over het algemeen een stuk korter dan ruim tien jaar geleden. “De spellen hebben nu een betere spanningscurve. Kortere spelregels, meer ‘to the point’. En daarmee krijg je ook kortere spellen die ook heel intressant zijn om te spelen.”
Daarmee heeft de bordspellenwereld een stap gezet richting de families die thuis wel eens een spelletje op tafel willen leggen. Ederveen: “Maar ook bij de kenners- en expertspellen zie je dat de markt is verbreed. Ook daar is meer aanbod en ook meer goed aanbod.”
Meer voor de speler
De veranderingen in de bordspellenwereld dwongen ook de jury ertoe om bepaalde stappen te maken.
“Zo zijn onze accenten zijn de laatste jaren veranderd”, voegt Ederveen daar aan toe. “We focussen ons meer op de speler, terwijl we in beginsel er meer waren voor de uitgever, om die te promoten. Nu willen we ons meer richten op de spelers om hen een handvat te bieden. Als ze een spel kopen dat genomineerd is dan hebben ze gewoon een goed spel te pakken. Je kan het zien als een keurmerk.”
Daarnaast is er ook een professionaliseringstraject ingezet. “Kijk maar naar hoe we naar buiten treden”, zegt Ederveen. “Bastiaan van Nox’ Spellenzolder zet video’s in elkaar over de genomineerden. Dat ziet er zo gelikt uit. Dan zie je de liefde voor het spel. Dat is ook een deel van de uitstraling naar de spelers toe.”
Dit jaar, mede omdat het een jubileum is, is er ook besloten om te kiezen voor een ‘imposantere’ locatie voor de speluitreiking, legt Ederveen verder uit: bordspelmuseum Spellenwereld in Assen. “En daarnaast proberen we ook onszelf te promoten in de media en zijn we weer prominent aanwezig op het Spellenspektakel.”
Komend weekend wordt de Nederlandse Spellenprijs voor de 25e keer uitgereikt. Het is het hoogtepunt van het 25-jarig bestaan van de spellenprijs. In de familiecategorie zijn genomineerd: Bomb Busters (999 Games), Faraway (White Goblin Games) en Pixies (Gam’inBIZ). In de kennercategorie zijn dat Botanicus (999 Games), Komeet (HOT Games) en Pirates of Maracaibo (Geronimo Games). In de expertcategorie zijn genomineerd: Men Nefer (Keep Exploring Games), SETI: De zoektocht naar buitenaardse intelligentie (DSV Games) en Windmill Valley (Board & Dice)
Cultuur
Maar ondanks de stappen die zijn gemaakt, valt er nog veel terrein te winnen. Ederveen haalt als voorbeeld aan dat een bordspel van het verzet uit de Tweede Wereldoorlog dat onlangs in een kelder van de Rotterdamse bibliotheek werd gevonden, onlangs benoemd is tot Nederlands Erfgoed.
Ederveen: “En dat terwijl zoveel andere spellen niet tot de cultuur worden. Als je het over boeken hebt en muziek, dat wordt gezien als kunstvorm. Maar als het ver spellen gaat, dan wordt dat gezien als een of andere rare hobby in de achterkamer.”
“Het heeft er deels ook mee te maken met de mensen die bepalen wat cultuur is. Ik probeer met nergens tegen af te zetten. Het is alleen een vraag die ik oproep van waarom zou het ene wel en het andere niet tot cultuur horen.”
“Wat ik het liefst zou willen is dat bordspellen op een of andere manier ook als kunstvorm gezien gaan worden en dat mensen snappen dat de huidige cultuur en een bordspel met elkaar verwezen zijn. Thema’s in de bordspellen worden gevoed met wat er in de wereld gebeurt.”
